Einvern veginn æxlast það stundum svo að hvað alþýðan nemur, enginn temur. Skiptir þá ekki máli hver tíminn er, einn tími hefur tilhneigingu til að minna á annan, sama þótt sérhver tími sé einstakur. Alþýða verður abstrakt hugtak í munni popúlista sem halda sig alþýðumenn þótt þeir séu í þann mund að sigra Grænland. Einhverjir […]

Nú kann það að virðast ofljóst sem hér eru lögð drög að því að segja: Fjölmiðlapistlar og skáldskapur eru ekki það sama. Í fjölmiðlapistlum virðist óhætt að gera ráð fyrir tengslum á milli viðhorfanna sem í þeim koma fram og viðhorfa þess sem skrifar. Í skáldskap er það ekki svo. Það er ekki loku fyrir […]

Það sem þú ímyndar þér hvað annars fólks sé í þanka getur alveg — að breyttu breytanda — verið beitt. Sannarlega má sjá þar andríka, -blanka, — en sennilegast að þeir velji að hugsa ekki neitt.

Það eru margar hliðar á manneskju hverri og á mér flækjast þrjár jafnan í einn hnút: Sú fyrsta er grimm og svo gefst önnur verri — en sú góðlynda þurrkar þær báðar út.

Ég ákvað að verða skáld og rithöfundur 12 ára gamall. Ég orti án afláts. Fyrstu skáldsögu minni lagði ég drög að 14 ára og ekki urðu annað en drög. Aðra skáldsögu mína kláraði ég átján ára en ljóðið var enn höfuðatriði. Fyrsta ljóðabók mín kom út 1991 (35 ára útgáfuafmæli nálgast). En ég var ekki […]

Í laumi lesa allir menntamenn ástarsögur. Sérstaklega karlkyns menntamenn. Þeir fela þetta gjarnan og stilla sér upp með háspekirit fyrir myndatöku og láta greind sína flæða af munni fram en þess á milli sitja þeir yfir ástarsögum og horfa á ástarmyndir og klökkna, ef þeir þá ekki bresta í grát á viðkvæmustu augnablikunum og eiga […]

Ekki er útilokað að þeir sem segja að skáldverk muni „sitja í“ því meini með orðum sínum nákvæmlega ekki neitt. Ég man ekki hvort ég sagði að bók Sigrúnar Pálsdóttur, Blái pardusinn: hljóðbók, myndi „sitja í mér“ en sjálfsagt hef ég meint það. Hún hefur setið í mér og endirinn hefur vafist fyrir mér. Fyrstu […]

Lengi hefur verið haft á orði að íslenskur lesháttur felist í því að leita að fyrirmyndum í veruleikanum í öllum skálduðum texta og hafa símaskrána sér við hönd. Það er ekki ólíkleg kenning um smáríki. Það er spurning hvort íslenskur lesháttur feli ekki líka í sér, í fámenninu, að það sé tengt því hvernig maður […]

Þótt maður sé í T-bindindi (lesi aldrei fréttir um hvað T hafi sagt) merkir það ekki uppgjöf í viðleitni til að skilja og skýra heiminn. Eiginlega þvert á móti. Enginn forseti hefur nokkurn tíma verið jafn mikið í fréttum og T. Ekki fyrir það sem hann gerir heldur það sem hann segir. Og fréttir af […]

Hið klassíska form ritdóms er fjórliða: 1) Lýsing 2) greining 3) túlkun 4) mat. Kannski vantar í þessa góðu fjórliðu mikilvægasta liðinn: Liðinn þar sem greinandinn segir frá einhverju sem kemur málinu hreint ekkert við en er samt áhugaverðasti þáttur ritdómsins. En getur svo sem líka verið sá óáhugaverðasti. Síðasti liðurinn, matið, ætti að vera […]

Það er ekkert annað að gera en að skrifa eins og djöfulóður, skrifa í kapp við tímann, skrifa í kapp við dauðann, áður en hann laumast að manni og setur lokapunktinn aftan við síðustu bók mína, hvort sem hún verður í handritabunkanum, uppsöfnuðum yfir mörg ár, eða útgefin, en kannski er síður vert að vera […]

Það er hægt að segja hugmyndasögu í gegnum tónlist. Kvikmynd Ásdísar Thoroddsen, Frá ómi til hljóms, gerir það með einhverjum hætti sem ekki er auðvelt að henda reiður á. Er yfirleitt nokkur tenging á milli tónlistar og hugmynda? Er ekki tónlist einmitt þeim galdri gædd að vera laus við orð, fyrir utan þau sem sungin […]

Með orðinu „finna“ í tilvitnuninni í Þórarin Eldjárn hér að ofan er ekki átt við að öll orðin séu til. Það er einnig átt við að séu þau ekki til megi finna þau, eða finna þau upp. Þar sem íslenskuna skortir orð yfir það sem á ensku er kallað „gender“ og þar sem hún, eða […]

Auðvitað væri fáránlegt að taka mark á einu orði sem gengur fram af munni rithöfundar í tengslum við efnahagsmál og efnahagsfræðileg lögmál, fremur en mörgu öðru, en þá er tilvalið að útskýra lögmál sem fólk skilur ekki vel. Stjórnmálamenn segjast alltaf ætla að sýna aðhald og borga niður skuldir ríkisins. Þeir ætla ekki að gera […]